ไรเดอร์ฟังทางนี้! ใครยังไม่มี “ใบขับขี่สาธารณะ” รีบทำด่วน ขีดเส้น 30 ก.ย.นี้

กรมการขนส่งทางบก กระทรวงคมนาคม และสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ร่วมกับผู้ประกอบการให้บริการรถรับจ้างผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์หลายราย อาทิ Grab, LINE MAN, Bolt และ Lalamove  ลงนามแสดงเจตจำนงความร่วมมือในการปฏิบัติตามกฎหมาย และยกระดับมาตรฐานการให้บริการรถรับจ้างผ่านแอปพลิเคชัน เพื่อเพิ่มความปลอดภัยและความเชื่อมั่นให้กับผู้ใช้บริการ

นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม กล่าวว่า การแสดงเจตจำนงในครั้งนี้เกิดขึ้นจากการที่ที่ผ่านมา

การบังคับใช้กฎหมายยังไม่เป็นรูปธรรมมากนัก และยังพบกรณีผู้โดยสารถูกละเมิดสิทธิอยู่เป็นระยะ จึงเชิญผู้ประกอบการทุกแพลตฟอร์มมาร่วมแสดงความรับผิดชอบต่อสังคม และร่วมกันยกระดับมาตรฐานการให้บริการ

หนึ่งในมาตรการสำคัญคือ การกำหนดให้ผู้ขับรถรับจ้างผ่านแอปพลิเคชันทุกคนต้องมีใบขับขี่สาธารณะ เนื่องจากการขอใบขับขี่สาธารณะต้องผ่านกระบวนการตามกฎหมาย ทั้งการตรวจสอบประวัติอาชญากรรม การตรวจสุขภาพ และได้รับการรับรองจากกรมการขนส่งทางบกว่าเป็นผู้มีคุณสมบัติพร้อมให้บริการประชาชน ซึ่งที่ผ่านมาอาจยังไม่มีการเข้มงวดในเรื่องดังกล่าวมากพอ

นายสิริพงศ์ ระบุว่า ภายใต้บันทึกความร่วมมือ (MOU) ผู้ประกอบการทุกแอปพลิเคชันจะไม่รับผู้ขับรายใหม่ที่ไม่มีใบขับขี่สาธารณะเข้าระบบอีกต่อไป พร้อมกำหนดให้ผู้ขับที่อยู่ในระบบเดิมทยอยดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในวันที่ 30 กันยายน 2569 ซึ่งถือเป็นระยะเวลาที่ให้ไว้เพียงพอ และยืนยันว่าจะไม่มีการขยายเวลา

หลังวันที่ 30 กันยายน หากยังพบว่ามีผู้ขับที่ไม่มีใบขับขี่สาธารณะอยู่ในระบบ กรมการขนส่งทางบกจะใช้มาตรการหักคะแนนผู้ประกอบการ และหากคะแนนถึงเกณฑ์ที่กำหนด อาจมีคำสั่งระงับการให้บริการรถรับจ้างผ่านแอปพลิเคชันนั้นเป็นการชั่วคราว

ทั้งนี้ ก่อนมีการลงโทษ กระทรวงคมนาคมจะสื่อสารข้อมูลต่อสาธารณชนอย่างตรงไปตรงมา ทั้งจำนวนผู้ขับที่ยังไม่มีใบขับขี่สาธารณะ จำนวนเรื่องร้องเรียน รวมถึงรายละเอียดการลงโทษ เช่น ระยะเวลาที่แอปพลิเคชันจะถูกระงับการให้บริการ เพื่อให้ประชาชนสามารถเลือกใช้บริการจากแพลตฟอร์มอื่นได้ และไม่เกิดผลกระทบต่อผู้โดยสารมากเกินไป

นายสิริพงศ์ ย้ำว่า หลังวันที่ 30 กันยายนนี้ จะไม่มีการรับผู้ขับใหม่ที่ไม่มีใบขับขี่สาธารณะเข้าระบบอีก และจะไม่มีการขยายเวลาผ่อนผัน หากผู้ขับเดิมยังไม่ดำเนินการ แอปพลิเคชันจะต้องหยุดจ่ายงานให้กับผู้ขับรายดังกล่าว

สำหรับความคืบหน้าการดำเนินการ ปัจจุบันหลังจากเริ่มหารือกับผู้ประกอบการ มีผู้มายื่นขอทำใบขับขี่สาธารณะเพิ่มขึ้นกว่า 1,000 ราย ขณะที่ข้อมูลล่าสุดในช่วงเดือนที่ผ่านมา มีผู้ดำเนินการเพิ่มขึ้นประมาณ 1,600 ราย แบ่งเป็นประชาชนทั่วไปประมาณ 1,000 ราย และผู้ที่นัดหมายผ่านแอปพลิเคชันประมาณ 600 ราย โดยตัวเลขดังกล่าวยังไม่รวมข้อมูลหลังช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา เนื่องจากมีผู้เข้ามาดำเนินการจำนวนมาก

ส่วนจำนวนผู้ขับทั้งหมดในระบบนั้น หากรวมทุกแอปพลิเคชันจะมีจำนวนหลักแสนราย แต่ตัวเลขอาจซ้ำกัน เนื่องจากผู้ขับหนึ่งคนสามารถสมัครให้บริการได้มากกว่าหนึ่งแอปพลิเคชัน

อย่างไรก็ตาม นายสิริพงศ์ กล่าวว่า ที่ผ่านมาเมื่อมีเรื่องร้องเรียน กระทรวงคมนาคมจะส่งเรื่องให้ผู้ประกอบการตรวจสอบ และผู้ประกอบการต้องรายงานผลพร้อมหลักฐานว่าได้ดำเนินการอย่างเหมาะสมหรือไม่ ซึ่งมีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง

ส่วนกรณีที่มีข้อกังวลว่าบางแอปพลิเคชันอาจไม่มีการตรวจสอบประวัติผู้ขับนั้น นายสิริพงศ์ ระบุว่า นี่เป็นเหตุผลสำคัญที่ต้องกำหนดให้ผู้ขับทุกคนมีใบขับขี่สาธารณะ เพราะกระบวนการออกใบขับขี่ดังกล่าวมีการตรวจสอบประวัติอาชญากรรม ซึ่งจะช่วยแก้ปัญหาดังกล่าวได้

ในส่วนของบทลงโทษ หากตรวจพบว่าแอปพลิเคชันรับผู้ขับที่ไม่มีใบขับขี่สาธารณะเข้าระบบ กรมการขนส่งทางบกจะใช้มาตรการหักคะแนน และเมื่อคะแนนถึงเกณฑ์ จะประกาศให้ประชาชนรับทราบ พร้อมกำหนดช่วงเวลาที่แอปพลิเคชันดังกล่าวจะถูกสั่งห้ามให้บริการรับผู้โดยสาร เพื่อให้ประชาชนสามารถวางแผนเลือกใช้บริการจากแอปอื่นได้

สำหรับการต่ออายุใบอนุญาตของผู้ประกอบการ ขณะนี้อยู่ระหว่างดำเนินการ โดยกำหนดเส้นตายวันที่ 11 กรกฎาคม 2569 หากไม่ดำเนินการและพบว่าเป็นการจงใจละเว้น อาจถูกระงับใบอนุญาต แต่หากเป็นเพียงปัญหาด้านเอกสารหรือการดำเนินงาน อาจพิจารณาออกใบอนุญาตชั่วคราวได้ และหากดำเนินการครบถ้วนก็ไม่มีเหตุผลที่จะไม่ต่ออายุ

ส่วนกรณีที่มีผู้โดยสารถูกผู้ขับแอบถ่ายภาพหรือคลิปตามที่มีกระแสบนโซเชียลนั้น นายสิริพงศ์ กล่าวว่า เรื่องดังกล่าวเกี่ยวข้องกับกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) เมื่อมีการร้องเรียน แอปพลิเคชันจะต้องรายงานผลการดำเนินการกลับมา และโดยหลักแล้วจะถือว่าเรื่องยุติได้เมื่อผู้เสียหายมีความพึงพอใจกับการแก้ไขปัญหา

นอกจากนี้ กรมการขนส่งทางบกยังเปิดให้ผู้ขับเข้ามาดำเนินการทำใบขับขี่สาธารณะในวันเสาร์-อาทิตย์เพิ่มเติม เพื่ออำนวยความสะดวก โดยเฉพาะกรณีที่ผู้ประกอบการแอปพลิเคชันส่งรายชื่อผู้ขับมาดำเนินการเป็นกลุ่ม

ส่วนกรณีแอปพลิเคชันจากต่างประเทศที่มีการให้บริการรับส่งผู้โดยสารโดยไม่ได้รับอนุญาต นายสิริพงศ์ กล่าวว่า ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการรับส่งผู้โดยสาร กรมการขนส่งทางบกจะมีหนังสือถึง ETDA เพื่อให้ระงับโมดูลการให้บริการดังกล่าว หากผู้ประกอบการไม่ดำเนินการ ETDA จะพิจารณาดำเนินการตามกฎหมาย รวมถึงอาจพิจารณาปิดแอปพลิเคชันได้

หากเป็นแอปเถื่อนและตรวจพบ จะดำเนินคดีทันที แต่หากผู้ประกอบการได้รับอนุญาตตามกฎหมายด้านอื่นแล้ว ยังฝ่าฝืนกฎหมายของกรมการขนส่งทางบก ก็จะถูกดำเนินการตามกฎหมายของกรมการขนส่งทางบกต่อไป